Pavlov: Emotioneel eten als reactie op signalen

EMOTIONEEL ETEN ALS REACTIE OP SIGNALEN
De legendarische gedragswetenschapper Pavlov deed begin jaren 20 uitgebreid onderzoek naar automatisch gedrag van mens en dier. Hij wilde onderzoeken in hoeverre gedrag automatisch is in reactie op de omgeving. 

Hij gebruikte in zijn onderzoeken zijn eigen honden die hij af en toe een stuk worst gaf. De honden waren gek op de worst en begonnen al flink te kwijlen wanneer Pavlov alleen al het stuk worst tevoorschijn pakte. Op een gegeven moment liet Pavlov een bel rinkelen op het moment dat hij zijn honden ging voeden. 

Na dit een paar keer gedaan te hebben, liet Pavlov alleen nog maar een bel rinkelen zonder de honden te voeden. Wat gebeurde er? De honden gingen kwijlen in reactie op de bel, zonder dat er voedsel te zien was. Het rinkelen van de bel was dus voldoende voor de honden om te gaan kwijlen. 


MENSEN: ONTWIKKELDE DIEREN?
Uit verder onderzoek is gebleken dat het bij mensen op eenzelfde manier werkt. Automatisch gedrag is altijd het gevolg van een bepaalde vorm van een bel die rinkelt. Wat gebeurt er wanneer je bepaalde emoties altijd met eten probeert te onderdrukken of juist op te wekken? Precies, door een paar keer te gaan eten in reactie op emoties als boosheid of verdriet, wen je aan dit patroon en zul je in de toekomst automatisch dit gedrag vertonen. Zolang je op een emotie reageert door te eten, houd je deze geconditioneerde verbinding in stand. 

“Use it, or lose it” wordt ook wel gezegd. Hoe vaker je andere reacties geeft dan emotioneel (over)eten, hoe zwakker de verbinding wordt en hoe minder de drang wordt om te eten. Maar als je weer eet in reactie op emoties, blijft deze verbintenis tot stand. Welke bellen zorgen er bij jou voor dat je gaat eten? Zolang jij op die bellen reageert met eetgedrag, zorg je ervoor dat je de verbintenis in stand houdt. Ga na welke bellen er in jouw leven zijn en zorg dat ze geen invloed meer kunnen uitoefenen op jouw gedrag. Je bent toch meer dan een Pavlov hondje? Toch….?

CITROEN EXPERIMENT
Voordat we overgaan op zeer concrete technieken, hebben we het over de kracht van jouw interne wereld. Jouw interne wereld is alles wat er binnen in jouw hoofd omgaat. Het gaat om beelden die je ziet, geluiden die je hoort, smaken die je proeft en geuren die je ruikt die er in werkelijkheid niet zijn. 

Doe je ogen dicht, haal diep adem. Stel je een citroen voor, een mooie, rijpe en sappige citroen. Pak een mes, snij hem open, steek je tong uit en knijp uit de citroen een paar druppels sap om vervolgens op je tong te laten vallen. Voel die sensatie, ervaar wat je voelt. 

Doe je ogen weer open. Wat voelde je? Voelde je een verandering in reactie op je interne wereld? Was er wellicht meer water in je mond? Als je ook maar iets voelde, dan is dit de invloed van deze mentale oefening op je fysieke houding, je smaakpupillen en de manier waarop je reageert op iets wat er in werkelijkheid helemaal niet is.  

CHOCOLADE EXPERIMENT
Doe je ogen dicht, haal diep adem. Stel je voor dat je jouw favoriete gebakje voor je hebt. Jouw lievelingstaart, maar het kan ook chocolade of ijs zijn, iets wat jij lekker vindt. Onderzoek de gevoelens die je daarbij hebt. Ruik hoe het ruikt, voel hoe het voelt. Zie het gebakje voor je. Als je het onduidelijk voor je ziet, maak het dan groter, scherper en helderder. Pak nu een vork, neem een stukje ervan en breng het langzaam in je mond. Voel dat stukje taart in jouw mond…hmmm… 

Voel je iets in jouw lichaam? Ongelooflijk hè? Hoe komt het dat je iets voelde, terwijl er in werkelijkheid niets was? Dit komt doordat je interne wereld (beelden, geluiden, smaak, geur en gevoelens in jouw hoofd) emoties beïnvloeden. Verlangen wordt bepaald door jouw interne wereld.