De plaats aan tafel draagt bij aan het vervullen van je rol in de familie


Samen aan tafel kan zo gezellig zijn. Maar als iets heel simpels – een juiste volgorde aan tafel-  niet gehanteerd wordt, kan dat vervelende gevolgen hebben. Als ouders of kinderen niet op hun eigen, systemische plek zitten, ontstaat er onrust. Dan is er bijvoorbeeld ruzie tussen de kinderen. Of ze willen niet eten. Of de oudste speelt de baas over de jongere kinderen, hoe vaak jullie ook zeggen dat opvoeden de taak van papa en mama is. De jongste eet op haar vierde (zesde … achtste) nog niet zelfstandig, omdat mama ernaast zit en haar blijft voeren. Of vader en moeder zitten tegenover elkaar (letterlijk en figuurlijk), in plaats van samen, naast elkaar.


Hoe krijg je rust aan tafel?

Systemisch werk gaat uit van een juiste volgorde. Deze orde kom je allereerst en het sterkst tegen binnen je eigen familie. Als de leden van het systeem de juiste plek innemen, zal er evenwicht en balans zijn. Als iedereen aan tafel op de juiste plek zit, kun je rustig eten en is het gezellig aan tafel.  Een systeem waarin die orde verstoord is, zal dit uiten. Dat kan op verschillende manieren. In gezinnen zie je dat het vaak de kinderen zijn die aandacht vragen voor de verstoring.

Onjuiste volgorde geeft onrust

Als kinderen steeds ruzie maken aan tafel, lawaaierig zijn,  zich bemoeien zaken die niet voor hen bedoeld zijn, niet willen eten, et cetera,  is de kans groot dat de systemische volgorde geschonden is. Kinderen geven met hun gedrag aan dat ze op de verkeerde plek zitten. Het is voor kinderen en ouders belangrijk om weer op de juiste plek terecht te komen. Dat doe je door de juiste tafelschikking te hanteren. Een tafelschikking ontstaat vaak uit praktische overwegingen;  moeder naast de jongste, het oudste kind zit naast vader. Heel vaak wordt de jongste van het gezin, aan het hoofd van de tafel gezet, dat is wel zo makkelijk. Systemisch gezien betekent dit een verstoring van de ordening.


Ordening geeft rust

Ouders en kinderen hebben een eigen, afgebakende plek. Dit komt voort uit een oer ordening, waarbinnen het niet klopt als iemand uit het systeem van plek wisselt. Van plek wisselen heeft grote consequenties: bijvoorbeeld voor het kind dat op de ouderplek terechtkomt. Ook man en vrouw hebben een authentieke plek, waarbij het belangrijk is dat ze kunnen terugvallen op hun man- en vrouw zijn. De kinderen ervaren het als prettig en veilig als ze hun juiste plek in de kinderrij innemen. De ouders ervaren kracht als ze op de ouderplek staan. De plek blijkt dan samen te hangen met de grondorde. 

Bert Hellinger, grondlegger van familieopstellingen, spreekt over ‘de ordening van liefde’. Het gaat hierbij niet om het voorschrijven van wetten of het dicteren van hoe iets moet zijn, maar om een natuurlijke ordening waar ieder zich prettig bij voelt; een harmonisch samenspel van de krachten die in een familie werken. Ordening houdt in, je plaats weten en deze ook  innemen, inclusief de verantwoordelijkheden die met deze plaats in het systeem verbonden zijn. Vaak nemen we echter een andere plaats in dan die ons toekomt.


Hoe zit je aan tafel?

Ieder op de eigen plek geeft  rust aan tafel. Daarom kan het een goed idee zijn om eens  naar je tafelschikking te kijken. Hoe zitten jullie nu aan tafel? Wie zit naast wie? En wie ertegenover? Of hebben jullie geen vaste plek? En hoe ervaar je het als je met je gezin aan tafel zit? Is het eten een gezellig moment waarop jullie echt contact hebben met elkaar? Zit je zo ver van je partner af dat je het gevoel hebt er alleen voor te staan? Is er strijd aan tafel? Naar wie gaat de meeste aandacht? Geeft de gezamenlijke maaltijd je energie, of ben je blij als het weer voorbij is?


De juiste systemische volgorde

Vanuit familieopstellingen is er een volgorde waarin je de meeste balans zult ervaren. Die volgorde is als volgt: vader, moeder, dan de kinderen in volgorde van geboorte (met de klok mee).  Dat betekent in de praktijk: man rechts, vrouw links, dan de kinderen van oud naar jong, te beginnen aan de kant van de moeder. Het is het fijnst als vader en moeder naast elkaar aan een lange kant van de tafel zitten. En de kinderen er tegenover. Voor een gezin met twee kinderen ziet dat er als volgt uit: Vader heeft moeder aan zijn linkerkant. Tegenover moeder zit het oudste kind, daarnaast het jongste kind. De jongste komt daarmee tegenover vader te zitten. 

Er zijn gezinnen waar de situatie wat ingewikkelder ligt: bijvoorbeeld in een eenouder gezin, een samengesteld gezin, een gezin waar één van de ouders vaak afwezig is,  of een gezin waar de oppas vaak mee-eet.

Als je gescheiden bent, zorg dat je zelf op de positie van de eerste zit, rechts. Dat voorkomt rolverwarring (kinderen op de partnerpositie).

In een samengesteld gezin geldt dat kinderen uit eerdere relaties voor kinderen gaan uit de huidige relatie. Als de nieuwe partners allebei al kinderen hadden, is het misschien het beste als de kinderen van vader links van hem zitten (van oud naar jong) en die van moeder links van haar (van oud naar jong). Probeer maar eens en kijk waar ieder zich het prettigst bij voelt.


Experimenteer met de volgorde

Hierboven las je al welke volgorde meer harmonie aan tafel geeft. Probeer het gewoon uit. Ga eens op systemische volgorde zitten. Het is waarschijnlijk even wennen. Misschien willen de kinderen weer terug naar hun oude plek. Na een paar weken zal je gaan merken dat het steeds gewoner wordt om zo te zitten. En misschien merk je ook dat er patronen veranderen. Houdt een termijn aan van 5-6 weken.


Wat brengt de volgorde aan jouw eettafel?

Wat doet die volgorde met de rust aan tafel? Wat valt je op aan het gedrag van de kinderen? En hoe is het anders op de plek naast je partner? Ik ben benieuwd naar je ervaringen!


 Meer informatie

Het leven van een kind of jongere kan complex zijn. Er zijn veel verwachtingen, uitdagingen en frustraties die ervoor kunnen zorgen dat een kind uit balans raakt. Dat het kind emotioneel reageert op de meest kleine dingen. Of dat het nog maar weinig energie heeft om de dingen te doen die het graag zou willen doen. Hoe graag je als volwassene (vader/moeder, docent, familielid) het kind ook wilt helpen, de “standaard-oplossingen” willen soms niet meer helpen.

Hoe zorg je dat het kind weer balans ervaart? Dat het kind leven weer kan leven? Dat het kind rust ervaart in het familiesysteem? Dat ga je bereiken met de opleiding kindercoach.


blog sidebar Magnet

Greetje Komdeur

NLP trainer, Trainer Familieopstellingen

Greetje is humorvol, analytisch en leergierig. Ze is 54 jaar en woont in Drachten, Friesland. Als NLP trainer is ze zich gaan bekwamen in met name systemisch werken, familie-opstellingen en mindfulness. Ze heeft direct gewerkt met grootmeesters als Bert Hellinger, Gunthart Weber en Svagito. 

Profiel bekijken

blog sidebar Magnet
Melding: cookies

Wij en derden, die zich (deels) buiten de EU bevinden, maken gebruik van cookies, om de effectiviteit van advertenties te registreren en te optimaliseren, om onze website te verbeteren, om de website naar behoren te laten werken, om gepersonaliseerde advertenties te tonen op onze websites, en om het verkeer op de website te analyseren. Door op akkoord te klikken, geef je toestemming voor het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen Cookies accepteren