Ilon Yu
NLP Master Practitioner
1 Augustus 2009
Literatuurstudie ‘Modeling with NLP’ door Robert Dilts (1998)
Inleiding
Wat maakt de ene persoon succesvol en de andere niet? Hoe komt dat de ene persoon betere prestaties levert dan een andere persoon? Dit soort vragen speelde altijd al rond, maar niemand had hier een goed antwoord op. Robert Dilts geeft met zijn boek ‘Modeling with NLP’ hier een verklaring voor aan de hand van Neurolinguïstisch progammeren (NLP). In zijn boek geeft hij aan hoe het modelleren van een vaardigheid te werk gaat. Robert Dilts laat zien wat het belang van NLP is op het gebied van modelleren. Als een vaardigheid is te modelleren, dan is er niet slechts toeval dat iemand betere prestaties levert dan een andere. Hij brengt ter illustratie het modelleren van leiderschap in kaart.
In dit literatuurverslag wordt het boek ‘Modeling with NLP’ geëvalueerd. Eerst is er een korte inhoud over het boek. Vervolgens is er een evaluatie over het boek en ten slotte volgt er een conclusie.
NLP & Modelleren
NLP houdt zich bezig met hoe de hersenen werken, de taalpatronen die gebruikt worden en de daarbij behorende strategieën. Op het gebied van taal introduceert Noam Chomsky de termen dieptestructuur en oppervlaktestructuur met de theorie van transformationele grammatica. Volgens Chomsky zijn gedachtes, concepten en ideeën dieptestructuren die niet gerelateerd zijn aan een bepaalde taal, maar kan worden uitgedrukt doormiddel van taal (oppervlaktestructuur). Volgens Bandler en Grinder gaat er bij de transformatie van dieptestructuur naar oppervlaktestructuur informatie verloren doormiddel van generalisatie, weglating en vervorming. Hieruit kan er worden afgeleid dat de modellen die de mens maakt van de wereld met de hersenen en de taal slechts representaties zijn en niet de wereld zelf. Vervolgens heeft de theorie van transformationele grammatica van Chomsky ook impact op het feit dat er meerdere niveaus zijn van dieptestructuren. Hiermee ontwikkelde Dilts de logische niveaus. De niveaus zijn opeenvolgend en die zijn: omgeving, gedrag, vaardigheid, waarden en overtuigingen, en identiteit.
Het modelleren van gedrag is het observeren en in kaart brengen van de succesvolle processen die deel uitmaken van een buitengewone prestatie of vaardigheid. Dit is de essentie van het boek ‘Modeling with NLP’ van Dilts. De bedoeling van het modelleren van gedrag is het maken van een model van de te modelleren gedrag om het te kunnen reproduceren. Het doel hiervan is de doorslaggevende elementen te modelleren die het gewenste resultaat oplevert.
Net als dat er verschillende niveaus zijn bij de dieptestructuren, zo ook zijn er bij vaardigheden verschillende niveaus van complexiteit. De niveaus van eenvoudig naar complex zijn: eenvoudige gedragsvaardigheden, eenvoudige cognitieve vaardigheden, eenvoudige taalvaardigheden, complexe gedragsvaardigheden, complexe cognitieve vaardigheden, en complexe taalvaardigheden.
Modelleren
Het modelleringproces bestaat uit een aantal fasen. In de eerste fase begin je door in de ‘tweede positie’ te gaan om de intuïtie te krijgen van de vaardigheid. Dit doe je door in de ‘Nerk-Nerk’ staat te gaan. Vervolgens ga je dit uitproberen door te doen alsof je de persoon bent die de vaardigheid demonstreerde. In de volgende fase zoek je uit welke wat essentieel is in het te modelleren gedrag. Het gaat erom dat je het gedrag vindt dat daadwerkelijk effect oplevert. Mill heeft hiervoor een aantal methodes gevonden. Bij de methode van overeenkomst wordt er gekeken naar de factor die overal voorkomt in alle gewenste resultaten. Bij de methode van verschil is dat bij de factor die niet voorkomt in een gewone situatie, maar wel voorkomt in de situatie waarin het gewenste resultaat is bereikt. Een andere methode is de combinatie van de eerste twee, waarbij er gekeken wordt naar de factor die voorkomt in alle gewenste situaties, maar niet voor komt in andere situaties. Bij de vierde methode, de concomiterende variatie, wordt er gekeken naar de factoren die variëren in directe (of inverse) relatie met de mate van succes van het gewenste resultaat. Bij de laatste methode, de residuen methode, wordt er gekeken of er een aantal factoren van een bepaald complex fenomeen een bepaald gewenste resultaat oplevert.
Wanneer de patronen van de te modelleren vaardigheid zijn gevonden die essentieel zijn om het gewenste resultaat te leveren, is de derde en de laatste fase aangebroken. In deze fase is het de bedoeling dat er een test wordt bedacht die deze gemodelleerde vaardigheid in praktijk gaat brengen om na te gaan of het modelleren van de vaardigheid met succes is gemodelleerd.
Evaluatie
Het onderwerp van dit boek spreekt een groot publiek aan, want het modelleren van een vaardigheid is van groot belang. Als een vaardigheid te modelleren is, dan kan het door andere mensen worden gedupliceerd, wat als gevolg kan hebben dat de prestaties omhoog gaan. Dit is niet slechts belangrijk in het bedrijfsleven, maar ook voor ieder individu. Als vaardigheden te modelleren zijn, dan betekent het ook dat het niet uniek is en dat anderen het ook kunnen leren of ontwikkelen. Dit kan er voor zorgen dat er minder beperkingen om iets te bereiken en dat er meer open wegen zijn voor persoonlijke ontwikkeling.
Het boek is op een manier geschreven dat het gemakkelijk is om te lezen. Alles wordt duidelijk uitgelegd en vele theorieën krijgen een visuele ondersteuning om een beter begrip te krijgen van wat er verteld wordt. Dilts gebruikt het modelleren van leiderschap als voorbeeld vanuit de praktijk om zijn verhaal te verduidelijken en te illustreren. Het modelleren van leiderschap is niet alleen handig ter illustratie, maar ook een erg belangrijke vaardigheid, waarvan veel mensen zich afvragen waarom de een wel succesvol is en de ander niet. Verder geeft Dilts een stappenplan van hoe het modelleren van een vaardigheid te werk gaat, waarbij hij een aantal technieken vanuit de NLP gebruikt en een aantal oefeningen heeft bedacht om beter in staat te zijn om te kunnen modelleren.
Verder zijn er ook een aantal minpunten aan het boek. Hoewel het boek een groot publiek aanspreekt, gaat het boek niet heel diep in de stof. De onderwerpen over en rondom het modelleren van een vaardigheid worden wel besproken en uitgelegd, maar de gedachtegang erachter echter niet. Zo ook worden de termen en de theorieën uitgelegd, maar voornamelijk wat de theorie inhoud en hoe dat in zijn werk gaat en niet waarom dat zo is. Hierdoor heeft het boek een erg voorschrijvende karakter. Het boek geeft de manier aan waarop het modelleren in zijn werk gaat en de stappen die ervoor nodig zijn, maar het lijkt dat dit de stappen zijn en er verder geen ruimte is voor andere mogelijkheden. Een ander klein minpunt is dat het boek veel herhaling bevat, waardoor het idee wordt gewekt om het boek op deze manier op te vullen.
Conclusie
In deze literatuurstudie is het boek ‘Modeling with NLP’ van Robert Dilts geëvalueerd. Het modelleren van een vaardigheid is van belang in alle aspecten van het leven. Wanneer een vaardigheid gemodelleerd is, is er de mogelijkheid voor anderen om die vaardigheid ook toe te passen. Dit kan als gevolg hebben dat meer mensen betere prestaties halen dan voorheen.
Dilts laat in zijn boek zien hoe het modelleren te werk gaat en geeft daarbij oefeningen om dit ook daadwerkelijk voor elkaar te krijgen. Verder laat Dilts zien dat NLP een grote invloed heeft gehad op het gebied van modelleren.
Hoewel het boek niet heel diep in de stof gaat en vrijwel niet de gedachtegang achter de theorieën geeft, brengt dit boek erg veel teweeg. Het boek spreekt een groot publiek aan en het onderwerp is duidelijk en goed uitgelegd met een aantal oefeningen erbij. Als praktijkvoorbeeld heeft Dilts de vaardigheid leiderschap gemodelleerd, wat ook erg belangrijk en nuttig is voor iedereen. Dit was slechts het begin van het modelleren. Er zijn al vele andere vaardigheden gemodelleerd. Er is niet iets dat je niet kan. Vele deuren gaan open met de introductie van het modelleren.
Bibliografie
Dilts, R. (1998). Modeling with NLP. Meta Publications.