Spel tussen het bewuste en het onderbewuste

Paul Liekens

 

. 8

Inleiding

 

Deze boekrecensie schrijf ik in het kader van mijn NLP Master Practitioners Opleiding. Ik heb gekozen voor een boek van Paul Liekens; Het spel tussen bewuste en onderbewuste (werken met NLP). Het boek van Robert Dilts; Verander je overtuigingen vond ik ook een zeer interessant boek en ik heb getwijfeld over welk boek ik een recentie zou schrijven. Waarom ik tot het boek van Paul Liekens ben gekomen, zal ik in deze recentie nader toelichten.

 

De recensie begint met een samenvatting, om een eerste indruk te krijgen van de inhoud van het boek. Vervolgens vertel ik iets over de schrijver, Paul Liekens en zijn achtergrond en wat hij met dit boek wil bereiken. Tenslotte zal in het laatste hoofdstuk mijn mening geven over het boek “Het spel tussen bewuste en onderbewuste”.

Samenvatting

 

Het boek begint met een eerste indruk van wat de lezer tegen kan komen. Paul Liekens beschrijft hoe hij zijn zesde druk is gaan schrijven, heel anders dan in zijn eerste druk (1992) en in zijn nawoord komt hij daar weer op terug.

 

Paul Liekens gaat er vanuit dat het leven wordt bepaald door de kwaliteit van ons bewustzijn. Je zou dat bewustzijn kunnen beschouwen als een magneet, die allerlei personen en omstandigheden aantrekt die erbij horen. Op deze manier ontstaan er clubs en groeperingen van mensen met een gelijksoortig bewustzijn, die zich tot elkaar aangetrokken voelen. En het is ook zo, dat het grootste gedeelte van ons bewustzijn bestaat uit herinneringen en overtuigingen die in het onderbewustzijn zijn verscholen, waar we vaak niet veel meer van weten. De overtuigingen (beperkende) die in het onderbewustzijn zitten, kunnen iemand een leven lang beperken en zelfs een ziekte bezorgen, zonder dat je weet waardoor dat komt.

Door het lezen van dit boek kan je ontdekken waarom je leeft zoals je nu leeft. Je kunt op een doelgerichte manier ontdekken en leren hoe je jouw eigen onderbewustzijn kan programmeren. De techniek die Paul Liekens hiervoor gebruikt, komt voort uit NLP.

Paul Liekens begint zijn boek met de vooronderstelling “de kaart is niet het gebied”. De waarheid bestaat niet. Vanuit hier neemt hij je mee naar het bewuste en het onderbewuste en tipt de representatiesystemen aan, waardoor je “jouw werkelijkheid” waarneemt en het effect op het onderbewuste. De termen visueel, auditief en kinesthetisch komen in het boek meerdere malen terug, mede om je bewust te maken van de verschillende representatiesystemen. Wat de waarheid is, is niet of moeilijk vast te stellen. Het enige wat je wel zeker weet is je eigen werkelijkheid. Wanneer je weet hoe je zelf de dingen doet of beslist dan ben je in staat om het te veranderen, als je dat wilt tenminste.

 

Een eerste oefening in het boek is een vorm van waarnemingsposities. Deze oefening geeft je inzicht in een stukje wereldbeeld van een ander en hoe jij daar zelf naar kijkt en er mee omgaat. Het gaat niet om wie er gelijk heeft (welles-nietes), maar om de manier waarop jij en de ander naar iets kijkt (ik zie, ik zie wat jij niet ziet). Vervolgens neemt de schrijver ons mee in een verhaal over het zoeken en vinden van je sleutels. Hiermee wil hij aantonen dat je niet ziet met je ogen (of hoort met je oren), maar met je bewustzijn. Wanneer je je onderbewuste de opdracht geeft om je sleutels te zoeken, zal je ze niet vinden. Je sleutels worden als het ware weg gefilterd, zodat je het spelletje “zoeken” goed kan uitvoeren. Dit geldt ook voor woorden die wij horen en daarbij gaat het niet om de woorden, maar om het gevoel wat het bij je oproept en het gedrag (reactie) wat je dan laat zien.

 

Om te kunnen herkaderen beschrijft Paul Liekens eerst een oefening om je blik te verruimen (panoramisch zien en ook horen), zodat je in staat bent meer informatie te krijgen. Met als doel: Hoe ruimer je model van de wereld, des te minder conflicten er mogelijk zijn. Wanneer je meer over jezelf te weten wilt komen, zal je om je heen moeten kijken. Je omgeving leert je wie je bent en dat geeft je inzicht in jouw model van de wereld. Met dat inzicht ben je in staat de dingen te veranderen die jij verandert wilt zien. Hoe je dat kan doen, wordt in de loop van het boek beschreven. Vervolgens neem hij je mee in een verhaal over een Indische goeroe om aan te geven wanneer je overtuiging (geloof in iets) maar krachtig genoeg is, dit dan jouw werkelijkheid wordt.

 

 

 

De overtuigingen die jij hebt, bevinden zich in je onderbewustzijn en komen elke keer naar voren om te bewijzen dat ze gelijk hebben. Door met je onderbewuste te communiceren, heb je een mogelijkheid om je (beperkende) overtuigingen te veranderen.

 

Het komt nog wel eens voor dat je je onderbewuste een opdracht geeft over iets wat je niet wilt bereiken. Bijvoorbeeld je wilt niet roken. Het onderbewuste kent het woordje niet niet!! Alleen juiste en positief geformuleerde opdrachten zullen de verwachte reactie teweeg brengen van het onderbewuste. Vervolgens gebruikt Paul Liekens zijn eigen strategie om op te staan. De manier van instrueren van je onderbewuste wordt ook gebruikt om ander activiteiten op te starten of juist niet. Denk hierbij aan opdrachten als; Ik zou moeten beginnen…. Wanneer je moeten al door willen verandert, zal je zien dat je anders aan een activiteit gaat beginnen. Hiervoor geeft Paul Liekens een lijst met woorden en combinaties die de kwaliteit aangeven van de manier waarop een activiteit wel of niet wordt ingezet. De woorden die de grootste indruk achterlaten in het onderbewustzijn, zijn degene die onuitgesproken blijven. Hierbij gebruikt hij voorbeelden van veronderstellingen over activiteiten waarvan je denkt (of te horen krijgt) dat ze moeilijk zijn. En die blijken dan inderdaad erg moeilijk te zijn. Wanneer je er vanuit gaat dat iets makkelijk te leren is, dat dit ook daadwerkelijk lukt. “Makkelijk” geeft meer resultaat dan “moeilijk”.

 

Voordat je het hoofdstuk gaat lezen om doelen te bereiken, legt Paul Liekens eerst het verschil uit tussen matchers en mismatchers en wanneer je de vooronderstelling “falen bestaat niet, er is slechts feedback” heb eigen gemaakt, dan kunnen matchers en mismatches van elkaar leren. Ze hebben namelijk allebei iets wat de ander niet heeft. Daarna geeft hij een aantal oplossingen om met de verschillen om te gaan. Om op dezelfde golflengte (rapport) te kunnen communiceren, stipt hij nog een nuttig onderscheid aan om te herkennen en rekening te houden bij jezelf en anderen. Een onderscheid dat je kunt indelen op basis van motivatie; om iets uit de weg te gaan of ergens naar toe te gaan. Hierbij beschrijft hij een voorbeeld waarbij volgen en leiden (pacing en leading) belangrijk is bij het bereiken van een doel. In het boek beschrijft hij ook een demonstratie om een doel te bereiken. Vervolgens neemt hij je weer mee terug naar de representatiesystemen. Met behulp van oefeningen legt hij de hoofdmodaliteiten en de submodaliteiten uit. De submodaliteiten zijn van groot belang voor het herprogrammeren van je herinneringen. De oefeningen zijn belangrijk om verderop in het boek een tijdlijn oefening te kunnen gaan doen. Ook om die reden legt hij uit wat ankeren is en laat aan de hand van een oefening beleven dat een anker je de best mogelijke stemming brengt om de best mogelijke resultaten te bereiken. Voordat je een stap naar de tijdlijn kan maken, legt Paul Liekens uit dat je het verleden niet kan veranderen. Het verleden bestaat uit beelden, gevoelens en geluiden. De vorm hiervan kan je wel veranderen, zodat bijvoorbeeld een vervelende situatie dragelijker wordt. Dat kan, omdat het onderbewuste geen onderscheid kan maken tussen iets wat een “echte” herinnering is of een nieuw verleden met aangepaste submodaliteiten. Om deze veranderingen aan te brengen geeft hij in het hoofdstuk van de tijdlijn enkele voorbeelden en oefeningen. En ook bij het herkaderen via de tijdlijn gaat het om je eigen beleving en niet die van een ander.

 

De weg die je hersenen volgen om een beslissing te nemen of tot een actie over te gaan, heet strategie. Dit proces is in grote lijnen ingedeeld in; Interne Staat, Intern Proces en Extern Gedrag. Met behulp van de hoofdmodaliteiten (visueel, auditief en kinesthetisch) wordt dit proces gerepresenteerd. Iedereen heeft zijn eigen strategie. Wanneer je iets voor jezelf wilt bereiken, is het nuttig om te weten wat je strategie is. Paul Liekens beschrijft een voorbeeld hoe een strategie werkt en hoe je daar verandering in aan kan brengen. En hij sluit af met een oefening om die verandering te bekrachtigen.

Met inzicht in je eigen strategieën kom je alweer een stapje dichterbij om jezelf beter te leren kennen. Welke criteria je belangrijk vindt, helpt ook in het proces om jezelf beter te leren kennen en veranderingen aan te brengen waar jij het wilt.

Wanneer je dat weet, kan je criteria veranderen, zodat je handelen bijvoorbeeld niet langer belemmerd wordt door een criterium.

In eerdere hoofdstukken is beschreven dat onze hersenen een code geven van belangrijkheid aan gebeurtenissen door middel van submodaliteiten. Eenzelfde proces vindt ook plaats ten aanzien van criteria. Daarom is het belangrijk dat je kunt communiceren met je onderbewuste. Datgene waar je echt in gelooft, gebeurt ook werkelijk. Gebeurt het niet, dan is het gewoon een teken dat je er niet echt en congruent (wanneer het logische verstand en het onderbewustzijn op één lijn zitten) in hebt geloofd. Om dit te ondersteunen neem Paul Liekens je even mee naar Hawaïaanse magiërs. Zij beschikken over de congruentie van bewustzijn en het onderbewustzijn. Zij gaan uit van een ritueel om de band te herstellen en te verstevigen tussen het bewustzijn en het onderbewustzijn om vervolgens samen te gaan werken met het hogere bewustzijn. Zolang je blokkades in je onderbewustzijn hebt, zal je dat tegenhouden om jezelf verder te ontwikkelen. Vanuit deze wetenschap maakt Paul Liekens een stap naar zelfrespect en grenzen. Zelfrespect is de basis van respect voor en door anderen. Grenzen leren hanteren is de basis van nuttige communicatie en ontwikkeling. Daarbij geeft hij een oefening die je helpt bij het leren hanteren van grenzen en om meer waarde te hechten aan je eigen standpunten. Vervolgens beschrijft hij een oefening die je helpt om meer zelfrespect te krijgen (fair witness). Met als doel dat je leert vertrouwen op je eigen oordeel en minder snel het oordeel van een ander belangrijker maakt.

De blokkades of gedragingen die je als niet gewenst ervaart, kan je veranderen door herkadering. Een herkadering kan je zien als een nieuwe overtuiging. Voordat Paul Liekens een model beschrijft waarin je in zes stappen zelf met herkadering kan werken, geeft hij eerst een paar voorbeelden van herkadering en vervolgens ondersteunt hij het model met een aantal krachtige voorbeelden uit zijn eigen praktijk. Deze voorbeelden laten zien dat door herkadering grote veranderingen kunnen ontstaan. Het werken met angsten en fobieën geven soms nog geweldiger resultaten. “Het spel tussen het bewuste en het onderbewuste” is bij mensen die een angst of een fobie hebben duidelijk zichtbaar. Het reactiepatroon van mensen met een fobische reactie, ongeacht hun angst, is hetzelfde; een heftige angst, gekoppeld aan de drang om het “gevaar” te ontlopen. Paul Liekens beschrijft verschillende voorbeelden hoe hij mensen van hun angst heeft afgeholpen. De voorbeelden zijn voor hem een aanleiding om aan te geven dat hij geïnteresseerd is in de mens, vooral in de magiër in de mens. Hij beleeft vooral plezier aan het helpen van mensen. Paul Liekens wil vooral genieten. Succes in het leven is voor hem “vrij” zijn. Hij beschrijft in dit boek dan ook de weg die hij bewandeld heeft om zelf “vrij” te kunnen zijn. Hij heeft een lange weg bewandeld en in dit boek biedt hij ook een korte weg aan om je doelen/dromen te bereiken. Om je droom te laten uitkomen, zal je het eerst onder woorden moeten brengen. En daarbij is een juiste, positieve formulering nodig. Hiervoor geeft hij de stappen aan hoe je dat kan doen. Voor de korte weg heb je een model nodig, die jouw droom in zijn of haar leven al heeft bereikt. Voordat dat dat verder uitgelegd wordt in het boek, gaat Paul Liekens dieper in op de totale communicatie. Met als doel dat je op een efficiënte manier dingen van jouw model kan overnemen. Bij onderzoek naar totale communicatie is ontdekt dat minder dan tien procent van de kwaliteit van de communicatie wordt bepaald door woorden. Het contact met de ander wordt dus door veel meer factoren bepaald. Alle gebieden en systemen die in dit boek zijn beschreven, kan je gebruiken om in rapport met de ander te komen. Aan de hand van een voorbeeld over in rapport zijn, komt Paul Liekens op het punt harmoniseren. Daaronder verstaat hij; bewust worden van de eenheid met de bron waaruit het hele universum is ontstaan. Vanwege het belang van harmonisatie en het effect op de communicatie wordt er een harmonisatie oefening beschreven. Wanneer je belemmeringen ervaart, dat je te veel in iemand opgaat of afhankelijk bent, beschrijft hij ook een oefening om banden te verbreken.

Volgens Paul Liekens is het doel van het leven in harmonie te komen met de bron van het leven. Hiervoor zal je eerst dingen moeten opruimen die je in je groei belemmeren. Een snellere manier om tot het punt van harmonie te komen, is modelleren. Modelleren is een kortere weg naar het bereiken van je dromen. Het principe van modelleren is eenvoudig.

Je zoekt iemand met bijvoorbeeld die eigenschappen of kwaliteiten die jij zou willen hebben. Jouw model heeft een nuttige overtuiging, een efficiënte strategie, de juiste stemming en is heel bekwaam in wat hij of zij doet. Vervolgens beschrijft Paul Liekens hoe je kunt modelleren en hoe je het eigen kan maken.

 

Je overtuigingen vormen de basis van je denken en je handelen. Jouw model van de wereld is gefilterd en gekleurd door jouw overtuigingen. Een overtuiging is een generalisatie over jezelf of over de wereld die het je mogelijk maakt een belangrijk criterium te verwezenlijken of te vermijden. Paul Liekens beschrijft eerst hoe je kunt ontdekken welke overtuigingen je beperken en hoe je daar een nieuwe overtuiging tegenover kan zetten. Dan beschrijft hij in twee fase het definitieve inplantingsproces. Vervolgens besteedt hij heel kort tijd aan intuïtie. Het is een andere manier van kijken wat je kunt helpen om zo flexibel mogelijk met jouw werkelijkheid om te kunnen gaan en die je ondersteund en een bijdrage kan leveren aan een positieve ontwikkeling van jezelf. Aan het eind van zijn boek staat hij ook kort stil bij neuropeptiden (stoffen die gevormd worden door zenuwcellen, en die zorgen voor het goed functioneren van het zenuwstelsel) en spontane genezing. Om aan te geven dat het gevoel van eenheid en harmonie belangrijk is, zeker in geval van ziekte. Voordat Paul Liekens je meeneemt naar het laatste hoofdstuk: Van nu af aan kun je worden wie je wilt, geeft hij je nog een oefening om energie te mobiliseren om snel in een vermogende stemming te komen. In het laatste hoofdstuk beschrijft hij de laatste oefening; geëvolueerde zelf. Hier komen de technieken bij elkaar die in de voorgaande hoofdstukken zijn beschreven. Bij deze oefening geeft hij, ter ondersteuning, nog een aantal positieve overtuigingen die je kunnen helpen om je doel te bereiken. En tenslotte sluit hij af met een epiloog die eindigt dat je niet vergeet dat jij een magiër bent en dat het nooit te laat is om een gelukkiger leven voor jezelf te creëren.

 

 

De schrijver: Paul Liekens

 

Paul Liekens is geboren in Antwerpen en heeft na een klassieke opleiding Latijns-Grieks verschillende postuniversitaire bijscholingen gevolgd. Hij heeft 25 jaar gewerkt in verschillende multinationals en familiebedrijven en uiteindelijk in zijn eigen bedrijf. Paul Liekens is al meer dan twintig jaar bezig met bewustzijnsverruiming door onder andere experimenten, studie, opleidingen en workshops.

 

Voor NLP is hij opgeleid tot gecertificeerd trainer door Anné Linden van het New York institute (NYTI) en door dr. Richard Bandler, één van de grondleggers van NLP. Verder volgde hij seminars bij onder andere John Grindler en Robert Dilts, medegrondleggers van NLP. Paul Liekens geeft in samenwerking met NYTI een opleiding tot practitioner, master practitioner en trainer NLP.

 

Het doel van het boek; Het spel tussen bewuste en onderbewuste is om achter je drijfveren te komen en je bewust te maken dat je keuzes hebt in je gedrag dat je laat zien. Hierdoor ben je veel meer bewust van je eigen invloed en dus ook op de kwaliteit van jouw leven. Met als zichtbare resultaten: meer respect voor jezelf en daardoor ook voor die van een ander, meer innerlijke rust en vooral vreugde en plezier in het leven.

 

  

Recensie

 

Om te beginnen vond ik het boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste heel makkelijk geschreven en daardoor las ik het in één keer uit. Ik had al meer gelezen van Paul Liekens: Helende verhalen voor kinderen en twee ankertjes; NLP en allergie en Gevangen in taal. Paul Liekens schrijft eenvoudig en beeldend. Op deze manier wordt bij hetgeen wat hij vertelt makkelijk een beeld gevormd en door zijn eenvoudig taalgebruik ook snel begrepen met daarbij het voordeel dat je het op een eenvoudige manier kan toepassen voor jezelf. Dat maakt voor mij gelijk ook het verschil met het boek van Robert Dilts Verander je overtuigingen. Zoals in hoofdstuk drie beschreven is Robert Dilts één van de medegrondleggers van NLP. Robert Dilts richt zich voornamelijk op het veranderen van overtuigingen. Het boek Verander je overtuigingen is een belangrijk boek dat als basis geldt voor NLP technieken. Robert Dilts beschrijft uitgebreid de verschillende modellen die hij zelf met veel succes gebruikt. De modellen en verhalen zijn voor mij nog in beperkte mate toepasbaar in mijn trainingen. Het boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste kan ik daar en tegen heel goed zelf toepassen, ook in mijn trainingen en individuele coachingsessies. Dit is dan ook de reden dat ik voor deze opdracht voor het boek van Paul Liekens heb gekozen en het boek van Robert Dilts met veel plezier heb gelezen, als verdieping in NLP technieken om overtuigingen te kunnen ontdekken en te veranderen.

 

Voordat ik het boek van Paul Liekens ging lezen, had ik een boek van Ap Dijksterhuis, Het slimme onbewuste, gelezen. Ik vond het een interessant en vooral ook een heel leuk boek om te lezen over hoe het onbewuste werkt. Ap Dijksterhuis is hoogleraar Psychologie van het onbewuste en is verbonden aan de Radbout Universiteit van Nijmegen. Ondanks dat de schrijver een wetenschappelijke benadering heeft, vond ik het boek zeer goed te lezen. Hij heeft een leuke manier van schrijven en ondersteunt zijn betoog met wetenschappelijke experimenten. Doordat ik kort daarvoor het boek van Ap Dijsterhuis had gelezen, verwachte ik ook bij boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste verschillende betogen over de werking van het bewuste en het onderbewuste onderbouwt met experimenten. En niets was minder waar. Het boek van Paul Liekens geeft mij een veel praktischer inzicht in de werking van het bewuste en het onderbewuste. Paul Liekens neemt je letterlijk hoofdstuk voor hoofdstuk mee en beschrijft welke stappen je maakt of gaat maken.

 

Het boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste is voor iedereen die geïnteresseerd is in de ander heel goed te lezen. En het is vooral een bruikbaar boek om te ontdekken wat je werkelijke overtuigingen en criteria zijn en om daar verandering in te brengen. Doordat Paul Liekens je letterlijk aan de hand mee neemt, laat hij je stap voor stap ervaren dat je keuzemogelijkheden hebt in je gedragspatroon en je kwaliteit van je eigen leven. Hij ondersteunt dit door duidelijk beschreven oefeningen, zodat je gelijk kan ervaren wat je gelezen hebt. Daarnaast beschrijft hij meerdere voorbeelden om de bedoeling van de oefeningen te verduidelijken

 

Het boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste geeft de lezer een algemene indruk over NLP. Het is goed te begrijpen, doordat het eenvoudig geschreven is en belangrijke basistechnieken, zoals representatiesystemen, herkaderen, ankeren en de tijdlijn worden uitgelegd. Daarnaast gebruikt Paul Liekens regelmatig de basisvooronderstellingen van NLP om de uitgangspunten van waar hij uit handelt te verduidelijken. Het boek is vooral gericht op degene die het leest en wat hij of zij eruit haalt en niet zozeer geschreven voor artsen of therapeuten.

 

 

Na het volgen van mijn NLP master practitioner opleiding heb ik een completer beeld gekregen van wat NLP inhoud en wat je er allemaal mee kan, voor jezelf en voor een ander. Het boek is voor mij uniek, omdat het aansluit op mijn beleving en ervaring met NLP. Naast dat Paul Liekens een eenvoudige stijl van schrijven heeft, kan ik als NLP master practitioner de stappen die hij in zijn boek maakt en de oefeningen die hij geeft gemakkelijk volgen. Het boek is daardoor minder interessant om kennis waar te nemen en veel meer om er in de praktijk mee aan de slag te gaan. Aan het eind van het boek, voordat je het laatste hoofdstuk kan lezen, worden er drie onderwerpen behandeld die mij minder aanspreken en daardoor vond ik het einde van het boek minder goed. Tussendoor neemt Paul Liekens je ook wel eens mee op een uitstapje, zoals de goeroe die misschien geen goeroe was om aan te tonen dat overtuigingen heel krachtig kunnen werken. En een uitstapje naar de Hawaïaanse magie om het spel tussen het bewuste en het onderbewuste op een andere manier weer te geven. Voordat hij het boek afsluit met het laatste hoofdstuk wil Paul Liekens de volgende onderwerpen nog kwijt: intuïtie, neuropeptiden en spontane genezing en een techniek om energie te mobiliseren. In mijn ogen geen onzinnige onderwerpen, maar deze onderwerpen worden voor mij nu nog even snel behandeld, omdat Paul Liekens ze ook belangrijk vind. Wanneer ze tussen de hoofdstukken verweven waren, was het voor mij meer één geheel geweest. Nu lijkt het dat Paul Liekens nog even wat kwijt wilde en dat moest voor het laatste hoofdstuk;

“Van nu af aan kun je worden wie je wilt”.

Wat zeggen anderen over het boek?

De recensies van anderen over het boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste waren veelal een samenvatting van de achterkant van het boek. Hieronder vind je een recensie van de Redactie van Biblion.

 

De schrijver maakt ons wegwijs in de psychische benadering van mensen en problemen door gebruik te maken van de NLP methode. Door met deze vorm van zien, denken en doen aan de gang te gaan, krijgen we een andere kijk op de wereld om ons heen en ontdekken we na wat oefening wat onze eigen overtuiging en drijfveer van ons handelen is. Na wat oefening kunnen we de handvaten die de auteur geeft, hanteren. De voorbeelden verduidelijken de bedoeling van de behandelde facetten. Het boek is boeiend en goed leesbaar geschreven zonder veel moeilijke woorden. Iedereen die geïnteresseerd is in de omgang met de medemens zal hier veel uit kunnen leren. Geschikt voor bijvoorbeeld artsen, psychologen, therapeuten en anderen die veel met mensen omgaan, maar het is niet noodzakelijk een wetenschappelijke opleiding gehad te hebben om veel aan dit boek te hebben. Verzorgde uitgave.

 

Na het lezen van andere recensies en mijn eigen ervaring is het zeker de moeite waard om het boek Het spel tussen bewuste en onderbewuste te lezen. Voor een NLP’er weer eens een herhaling van wat je bewust dan wel onbewust weet. Voor mensen die nog nooit iets met NLP hebben gedaan, is het een boek dat op een eenvoudige en begrijpelijke manier is geschreven en je kan helpen jezelf verder te ontwikkelen.